تهیه بذر خیار به روش بذرگیری

گاهی کیفیت و طعم خوب میوه و سبزیجاتی که در یخچال خانه داریم ما را ترغیب به تکثیر آنها در گلدان یا باغچه ی خانه میکند. گوجه فرنگی، فلفل دلمه ای و یا حتی مرکبات (که دست کم بوی خوش برگ آنها لذت بخش است) به راحتی قابل بذرگیری هستند. بذرگیری خیار اما کمی متفاوت است، در واقع خیاری که ما مصرف می کنیم به مرحله ی بلوغ نرسیده و بنابراین بذر آن تکامل نیافته است. پس چطور میتوان از خیار بذر گرفت؟

بذرگیری خیار

فرض کنید در باغچه ی خود بوته های خیار کاشته اید، پس از برداشت خیار متوجه میشوید یک یا دو بوته کیفیت محصول بهتری نسبت به دیگر بوته ها دارند. برای حفظ نسل این بوته ها می توانید بذر آنها را ذخیره کنید تا در فصل رشد بعدی آنها را بکارید. بذرگیری از خیار در ابعاد تجاری یا برای کشاورزان محلی امری بسیار حیاتی است و پیچیدگی های خاص خود را دارد. عدم گرده افشانی بین بوته ها و جلوگیری از ورود بیماری های بذرزاد از چالش های بذرگیری برای کشاورزان است. در میوه نیک اما قصد آموزش بذرگیری خیار برای باغچه های کوچک و خانگی را داریم. البته که اصول کلی بذرگیری در همه ی روش ها یکسان است.

 

تهیه بذر خیار

 

مراحل بذرگیری خیار

همانطور که گفتیم از میوه ی برداشت شده ی خیار نمیتوان بذر گرفت. بوته ای که محصول آن مورد پسند بود باید مشخص شود. یک یا دو خیار را در نظر بگیرید برای بذرگیری و آنها را برداشت نکنید.

در اواخر فصل رشد که پوست خیار کمی نارنجی شده و شکم آن متورم می¬شود می¬توانید آن را برای بذرگیری برداشت کنید.

شکم خیار را با چاقویی استریل شده باز کنید، بذرها را با قاشق استریل شده و بدون آسیب رساندن بتراشید.

اطراف هر بذر در خیار لایه ای نازک و ژله ای مشاهده میکنید. این کیسه در واقع به منظور جلوگیری از جوانه زنی بذر داخل میوه تعبیه شده است. بنابراین در فرآیند آماده سازی بذر برای کاشت، باید این کیسه ژله ای از بین برود.

توده ی بذر برداشت شده را در یک ظرف ترجیحا شیشه ای به همراه کمی آب گرم بریزید. سر شیشه را با یک دستمال پارچه ای پوشانده و آن را در محلی گرم و کمی تاریک قرار دهید. این مرحله به منظور آغاز فرآیند تخمیر انجام میشود.

در مرحله ی تخمیر دو اتفاق مهم رخ میدهد:

  • از بین رفتن کیسه ی ژله ای دور بذر که از جوانه زنی آن جلوگیری می کند.
  • جدا شدن بذرهای نارس یا عقیم از بذرهای خوب؛ به این صورت که بذرهای مرغوب معمولا سنگین تر بوده و ته نشین می شوند.
  • فرآیند تخمیر 3-5 روز زمان میبرد. در این مدت هرروز با یک قاشق استریل محتویات ظرف را مخلوط کنید.
  • سطح مایع را به آرامی دور بریزید. بذرهای باقی مانده کف ظرف را در یک آبکش ریخته و به آرامی زیر آب بگیرید تا شسته شوند.
  • بذرها را روی یک پارچه ی تمیز پهن کنید تا خشک شوند. بهتر است بذرها را برای خشک شدن در یک اتاق گرم و خشک قرار دهید. دمای اتاق را به طور غیر عادی بالا نبرید، دمای بالا باعث از بین رفتن بذر میشود. گاهی بذرها را زیرورو کنید.
  • پس از چند روز میتوانید بذرها را جمع آوری کنید. توجه کنید که تمام انواع بذرها با جذب نور و رطوبت قدرت جوانه زنی خود را از دست میدهند. آنها را برای نگهداری در ظروف شیشه ای یا پاکت کاغذی ریخته و در مکان خنک و تاریک قرار دهید.
  • حتما روی ظروف نگهداری تاریخ برداشت آنها را بنویسید. بذرها به مدت 3-2 سال قدرت جوانه زنی خود را حفظ میکنند.

بذرگیری خیار

 

3 نکته ی مهم در بذرگیری خیار

1.ارقام تجاری که درصد زیادی از بذور موجود در بازار را تشکیل میدهند اصطلاحا هیبرید هستند (هیبریدها با ایجاد تلاقی میان دو والد خاص ایجاد میشوند برای تثبیت صفات برتر در محصولات). محصولاتی که از بذور هیبرید حاصل میشوند اغلب عقیم بوده و بذر آنها در نسل بعد جوانه نخواهد زد. بنابراین بهتر است اگر قصد بذرگیری دارید بوته های حاصل از بذرهای محلی را برای این کار در نظر بگیرید.

2.در صورتی که پیش از کاشت میدانید که قصد بذرگیری از آنها را دارید بهتر است بوته ها را با فاصله از یکدیگر بکارید. زیرا گرده افشانی در گل های خیار به کمک باد یا حشرات انجام میشود. در صورتی که بوتهها نزدیک یکدیگر باشند ممکن است تلاقی های جدید ایجاد شود و حاصل آن ها مطلوب شما نباشد.

3.از بیماری های بذرزاد غافل نشوید. اگر بوته ای که از آن بذر می گیرید بیمار باشد ممکن است بیماری به همراه بذرها خاموش شده و به نسل بعد منتقل شود. البته بخشی از بیماری های ویروسی در فرآیند تخمیر و بخشی در سال اول دوره ی نگهداری بذر از بین خواهند رفت. اما همچنان خطر آلودگی بوته های نسل جدید وجود خواهدداشت.

 

بذر خیار

کاشت بذر خیار در خانه

اگر قصد پرورش خیار در خانه را دارید توصیه می¬کنیم آن را در باغچه بکارید. سیستم رشد بوته¬ی خیار رونده است. بنابراین هر بوته نیازمند فضای کافی برای گسترش است. در صورتی که گلدان را برای کاشت خیار انتخاب میکنید تا حد امکان ابعاد آن را بزرگ در نظر بگیرید. به هر صورت روش کاشت در هر دو محیط یکسان است.
آیا بذر خیار باید پیش از کاشته شدن خیس شود؟

بذرهایی مانند لوبیا یا نخود باید پیش از کاشت خیسانده شوند، اما برای بذر خیار اجباری در این کار نیست. اگر قصد دارید جوانه زنی را تسریع کنید میتوانید یک روز پیش از کاشت آنها را در آب قرار دهید. خیساندن بذر در آب گرم علاوه بر بالا بردن سرعت جوانه زنی باعث آزاد شدن هورمون های رشد در بذر و افزایش سرعت رشد در تمام مراحل خواهد شد. توجه کنید که این عمل تاثیری در کیفیت محصول یا بوته نخواهد داشت، تنها سرعت رشد بیشتر میشود. دو روش برای خیساندن بذرها وجود دارد:

  • بذرها را روی یک حوله ی کاملا مرطوب بچینید، سپس روی آنها یک حوله ی مرطوب دیگر قرار دهید. محیط اتاق را کمی گرم کنید. پس از گذشت یک شب میتوانید آنها را بکارید.
  • بذرها را در یک ظرف آب گرم بریزید. 8 ساعت بعد بذرها را آبکش کنید. سه روز و هر روز 2 مرتبه این عمل را تکرار کنید تا ریشه چه را مشاهده کنید. سپس آنها را بکارید.

خاک

ریشه ی خیار به دلیل سطحی بودن و هم چنین بوته¬ی آن به دلیل اینکه مستقیما با خاک در ارتباط است بسیار به تجمع آب و افزایش رطوبت حساس می¬باشد. هنگام تهیه ی خاک برای کاشت خیار از زهکشی خوب آن مطمئن شوید. رطوبت به سرعت خیار را به سمت بیماری و یا پوسیدگی سوق میدهد.

کاشت

سطح خاک را صاف کرده و آن را از زباله یا کلوخ پاک کنید. با کمک دسته ی بیلچه حفره ای به عمق 2 سانتی متر در خاک ایجاد کنید. در هر حفره 3-1 بذر بکارید (اگر از کیفیت بذر اطمینان دارید 1 بذر کافی است). روی بذر خاک ریخته و بلافاصله به آرامی آبیاری را انجام دهید. پس از گذشت حدود 10 روز اولین نشانه¬های جوانه زنی را مشاهده خواهیدکرد. در این مرحله کمی آبیاری را کاهش دهید. در مرحله ی 6 برگی که بوته شروع به گسترش می¬کند خاک دهی پای بوته بسیار مهم است. به هیچ عنوان هنگام آبیاری برگ¬ها مرطوب نشوند.

آبیاری

همانطور که گفتیم بوته ی خیار به شدت به طغیان آب حساس است، از طرفی ریشه ی سطحی خیار کمی آن را در دریافت آب از اعماق خاک ناتوان کرده است. آبیاری را با مشاهده ی خشک شدن سطح خاک تکرار کنید.

نور

به طور کلی گیاهان جالیزی آفتاب دوست هستند. بوته را در محلی از باغچه بکارید که سایه ی ساختمان یا دیگر درخت ها روی آن نباشد و بوته نور آفتاب را به صورت مستقیم و کامل دریافت کند. اگر بذر را در گلدان کاشتید، آن را به محلی آفتاب گیر منتقل کنید. در صورت مشاهده ی لهیدگی در ساقه ها احتمالا آبیاری بیش از حد بوده و بوته به میزان کافی نور و گرما دریافت نمی کند.

mood_bad
  • هیچ نظری ثبت نشده است.
  • یک نظر ارسال کنید
    ×