بیماری مرگ گیاهچه خیار (off Damping)

این بیماری انتشار جهانی دارد و موجب پوسیدگی بذر، مرگ گیاهچه، پوسیدگی نرم اندامهای ذخیرهای و پوسیدگی ریشه میگردد.

  • عوامل بیماریزا

عوامل بیماری زای متعددی در ایجاد عامل پوسیدگی بذر و مرگ گیاهچه نقش دارند که میتوان به شبه قارچ های پیتیوم و فیتوفتورا و قارچ های فوزاریوم، رایزوکتونیا، اسکلروشیوم، پنی سیلیوم و نیز باکتری های عامل پوسیدگی نرم اشاره کرد . از میان عوامل مذکور، مهمترین عوامل این بیماری در ایران مربوط به شبه قارچ های Phytophthora وPythium و قارچ Fusarium میباشد. از شبه قارچ پیتیوم سه گونه ( aphanidermatum. P ،ultimum.P و irregulare.P )به عنوان مهمترین عوامل پوسیدگی ریشه و مرگ گیاهچه دراغلب مناطق کشت خیار کشورگزارش شده اند.

برای مطالعه موقع و چگونگی کاشت خیار به مقاله کاشت بذر خیار از صفر تا صد مراجعه کنید.

  • شرایط مساعد گسترش بیماری

رطوبت باالی خاک

خاکهای سنگین و فشرده

عدم رعایت بهداشت گلخانه

  • علائم بیماری
  1. پوسیدگی بذور کشت شده در حین جوانه زنی یا پس از جوانه زنی
  2. بیمارگر ابتدا به اندامهای زیرزمینی حمله کرده و فعالیت خود را تا طوقه نیز ادامه میدهد.
  3. بوته های سبز شده نیز تا مراحل چند برگی ممکن است مورد حمله قرار گیرند و موجب مرگ گیاه شود.
  4. پوسیدگی ریشه و طوقه
  5. زردی و ضعیف شدن شدید بوته ها
  6. با خارج کردن بوته ها از خاک، فرورفتگی نسوج گیاهی وتغییررنگ وپوسیدگی محل طوقهوقسمت های زیرزمینی این گونه بوته ها مشاهده می گردد.
  7. آوندهای چوبی در ناحیه طوقه سریعاً تخریب می گردند و بوته در حالی که کامالً سرحال و شاداب است، به سرعت پژمرده شده و برروی خاک میافتد.
  8. پژمردگی، کوتولگی و یا مرگ قسمتهای هوایی در گیاهان مسنتر
  9. میوه بسیاری از گیاهان نظیر خیار، سیبزمینی و کلم در هنگام حمل و نقل و انبارداری دچار حمله این قارچ قرار گرفته و سطح خارجی آنها از میسلیوم قارچ پوشیده شده و سطح داخلی آبکی میگردد.
  • روش های پیشگیری وكنترل بیماری
  1. رعایت بهداشت گلخانه و حذف بقایای گیاهی و علفهای هرز داخل و اطراف گلخانه
  2. عدم کاشت خیار در خاکهای سنگین و فشرده
  3. اطمینان از پوسیده بودن کود دامی قبل از افزودن آن به خاک
  4. ضدعفونی خاک در فاصله بین دو کشت ترجیحا توسط آفتاب دهی یا بخار آب و در صورت لزوم
  5. ضدعفونی با سموم شیمیایی نظیر کاربوکسین، تیابندازول به نسبت دو در هزار 5
  6. شخم زدن عمیق خاک گلخانه (قبل از کاشت) برای بهبود تهویه خاک
  7. عدم کشت مستقیم در خاک اصلی به خصوص در فصول سرد (انجام کشت نشا)
  8. شستشو و ضدعفونی ظروف کشت نشا قبل از کاشت
  9. رعایت فاصله مناسب بوتهها در زمان کاشت (عدم کشت متراکم)
  10. پرهیز از آبیاری بیش از حد با رعایت میزان و دور آبیاری
  11. ایجاد شرایط مناسب دمایی، رطوبتی، و نور گلخانه برای جوانه زنی بذور ورشد و خروج گیاهچه ها از خاک
  12. حذف سریع گیاهچه های آلوده به منظور جلوگیری از انتشار آلودگی به سایر بوته ها
  13. استفاده از سموم شیمیایی (مانند متاالکسیل یا پرویکور انرژی ) به صورت محلول درآب آبیاری بلافاصله پس از کاشت
  14. اجتناب از دادن کود ازته به مقدار زیاد در خاک شدت بیماری را کاهش میدهد.

بیماری پژمردگی، پوسیدگی ریشه و طوقه فوزاریومی خیار

از جمله مهمترین بیماری های خاکزاد خیار است که خسارت زیادی به این محصول در گلخانه ها وارد میآوردعامل بیماری در تمام مراحل رشد در صورت وجود شرایط مساعد می تواند بوتهها را مورد حمله قرار دهد و سبب مرگ و از پای درآمدن بوته ها شود.

  • عامل بیماری

پس از بلوغ بوتههای خیار تا زمان برداشت، عوامل خاکزی متعددی می توانند موجب پوسیدگی ریشه و پژمردگی بوته های این محصول گردند. این عوامل عمدتا شامل قارچهای فیتوفتورا، فوزاریوم، رایزوکتونیا، ورتی سیلیومو…. میباشند. در میان عوامل قارچی مذکور، گونه های مختلف قارچ فوزاریوم شناختهترین عوامل پوسیدگی ریشه می باشند که از اهمیت زیادی برخوردارند یکی از این گونهها Lycopersici. sp. f oxysporum Fusarium میباشد.

  • علائم بیماری
  1. بیماری آوندی در مرحله رشد گیاه
  2. تغییر رنگ، پژمردگی و خشکی برگ و دمبرگ
  3.  قهوهای شدن ساقه آوندی
  4.  ابتدا عالئم روی برگچههای جوانتر به صورت رگ روشنی دیده میشود. در مرحله بعد برگهای مسن به دلیل شل شدن دمبرگ پژمردگی را نشان میدهند.
  5.  در صورت آلودگی شدید گیاه مسنتر در مزرعه به طور ناگهانی پژمرده و خشک میشود.
  6.  اگر در مرحله گیاهچه قارچ حمله کند محل حمله قارچ باریک و نرم میگردد و گیاه از بین میرود.
  7. سبزخشک شدن گیاه به دلیل پوسیدگی ریشه در حالتی که برگها سبز هستند.
  • روش های پیشگیری و كنترل بیماری

• رعایت بهداشت گلخانه و حذف بقایای گیاهی
• استفاده از ارقام مقاوم
• ضدعفونی بذور قبل از کاشت با سموم مناسب
• ضدعفونی خاک توسط آفتابدهی با سموم شیمیایی
• کنترل بیولوژیک با قارچهای آنتاگونیست مانند تریکودرما
• شخم زدن عمیق خاک گلخانه برای بهبود تهویه خاک
• کنترل رطوبت و دمای گلخانه حذف علف های هرز خودرو
• اطمینان از پوسیده بودن کود دامی
• پرهیز از آبیاری بیش از حد
• حذف سریع بوتههای آلوده همراه با خارج نمودن خاک اطراف ریشههای آن ها
• استفاده از قارچکش رورال تی اس، کاربندازیم، تیوفانات متیل

بیماری سفیدك پودری خیار (mildew Powdery)

سفیدک پودری کدوئیان از بیماری های مهم جالیزدر نواحی معتدل و نسبتا خشک است. این بیماری در اغلب مناطق جالیزکاری کشور به خصوص مناطق گرمو خشک و کم باران شیوع داردوهر ساله خسارت قابل توجهی به محصول وارد می کند. که از طریق کاهش تعداد و اندازه میوه و کوتاه کردن دوره برداشت، باعث بروز خسارت میگردد.

  • عامل بیماری

عامل بیماری قارچ fuliginea Sphaerotheca است که همنام آن cichoracearum Erysiphe میباشد.

  • شرایط مساعد بیماری

• برای جوانه زنی و ایجاد آلودگی نیاز بهوجود آب آزاد نداشته.
• رطوبت نسبی باال (بیش از %95 ) و دمای معتدل ( 25-20 درجه سانتیگراد ) و شدت نور کم موجب تکثیر و اسپورزایی بیشترآن می گردد.
• این بیماری در بهار و پاییز کهدمای شبانه روز اختالف زیادی دارد بیشتر شیوع دارد.
• دمای باالی 33 درجه سانتیگراد موجب از بین رفتن کنیدیهای اغلب سفیدک های پودری میگردد.
• بقای بیمارگر در گلخانه بر روی علف های هرز و یا روی میزبان و در خارج گلخانه به صورت میسلیوم و یا فرم جنسی (به شکل کلیستوتسیوم) است.

  • علائم بیماری

• پوشش پنبهای سفید تا خاکستری رنگ روی سطح و یا پشت برگها و ساقه
• شروع آلودگی از برگهای پایینی گیاه و به صورت لکه های کوچک و مدور و سفید رنگ در پشت
برگها است که به سرعت توسعه یافته و دو طرف برگها را فرا میگیرد و به تدریج به زرد و قهوهای میگراید.
• خشک و شکننده شدن و ریزش برگهای آلوده
• در بوتههای آلوده میوهها کوچک شده و زودتر از موعد میرسند.
• موجب بی مزه شدن میوه خیار میشود ( به دلیل کاهش سطح فتوسنتز، مواد جامد موجود در میوه)
• در مواقع توسعه و شدت آلودگی برگهای بوته سریعا پیر و پژمرده میشود و تولید محصول کاهش مییابد.

روش های پیشگیری و كنترل بیماری سفید پودری خیار

• رعایت بهداشت گلخانه با حذف علف های هرز و میزبان های اولیه بیمارگر
• تهویه مناسب و کاهش رطوبت به ویژه در شرایط گلخانه
• هرس اندامهای گیاه به منظور حذف بیمارگرو انجام بهترتهویه و نوردهی مناسب
• عدم مصرف بیش از حد کودهای ازته
• رعایت دورو میزان آبیاری
• استفاده از ارقام متحمل و مقاوم به بیماری

• ترکیبات القاکننده مقاومت، این ترکیبات اثر مستقیم ضدپاتوژنی ندارند ولی با فعال کردن مکانیسم SAR از ایجاد بیماری در گیاه جلوگیری میکنند. استفاده ازاینگونهترکیبات غیر سمی مانند سیلیکون، نمک های سدیم، آمونیم وپتاسیم برای جایگزینی مصرف با سمومقارچکش بهدلیل بی خطربودن برای انسان و محیط زیست، در مدیریت کنترل سفیدک پودری جالیزی به خصوص در گلخانهها بسیار با اهمیت میباشند.

• استفاده از قارچکشهایی مانند فیلینت

• استفاده از ترکیبات حاوی فسفیت پتاسیم قبل از شیوع بیماری 10

براساس مطالعه های انجام شده، قارچ کشهای بیکربنات پتاسیم، کرزواکسیم متیل، تتراکونازول وتری فلوکسیاستروبین در کنترل سفیدک پودری خیار به عنوان مواد شیمیایی موثر معرفی شدهاند.

• بایستی دقت شود غلظت مناسب قارچکش به طورکامل روو پشت برگهای گیاهان سمپاشی شود.

بیماری سفیدك داخلی خیار (mildew Downy)

بیماری سفیدک داخلی خیار که به نام سرخک نیز معروف است، از مهمترین بیماریهای این محصول در کشت های گلخانه ای (به خصوص با پوشش پالستیکی ) و حتی در کشتهای وسیع بوده ودر هرنقطه از دنیا که رطوبت برای ایجاد آلودگی کافی وهوا خنک باشد گزارش شده است. اهمیت این بیماری ناشی از کاهش کیفیت و کمیت محصول وکاهش عمرمفید بوتههای خیاربهدلیل کاهش سطح فتوسنتز گیاهوآسیب دیدن بافتهای گیاهی میباشد. عامل بیماری عالوه بر گیاهان خانواده کدوئیان ، میتواند به تعدادی از علف های هرز نیز حمله کند.

  • عامل بیماری

عامل بیماری قارچی به نام cubensis Pseudoperonospora است و بیشترین خسارت را به گلخانهداران وارد میکند.

شرایط مساعد بیماری سفیدک داخلی خیار

• دمای مناسب بیماری 15-22 درجه سانتی گراد بوده
• در صورت وجود آب روی شاخ و برگ توسط مه، شبنم ، آبپاشی و… شرایط برای جوانه زدن اسپورهای بیمارگرمساعد خواهد بود.
• فقر عناصر غذایی (پتاس، روی، مس و منیزیم) موجب حساس شدن بوتهها به آلودگی به این بیماری می شوند.
• آلودگی معموال در آب و هوای گرم و مرطوب اتفاق میافتد.
• انتشار قارچ از طریق تهویه، ابزار و ادوات و حرکت کارگران در گلخانه صورت میگیرد.

  • علائم بیماری

• ابتدا عالئم در روی برگهای بالغ و مسن ظاهر شده و سپس به تمام برگها سرایت میکند.

• اولین عالئم به صورت رنگ پریدگی و حالت موزاییکی برگهاست . در مدت کوتاهی اینگونه لکه های رنگ پریده به رنگ زرد و قهوه ای در آمده و ابعاد آنها به یک تا دو سانتیمتر میرسد که دارای شکل هندسی نامنظم و محدود بهرگبرگ ها می باشند.
• پشت برگ ها، ظاهر کرکی به رنگ ارغوانی تیره تا خاکستری روشن دارند که اندام رشد یافته قارچ میباشد.
• با پیشرفت بیماری و توسعه لکهها و اتصال آن ها به یکدیگر ، کل برگ ها خشک شده و به تدریج می ریزند.
• میوه ها ضمن دفرمه شدن شکل و اندازه آنها، بد مزه نیزمیشوند.

  • روش های پیشگیری و كنترل بیماری

• بهبود زهکشی خاک، رعایت تناوب زراعی، کنترل علفهای هرز
• تعبیه تشتک آهک یا اسفنج آغشته به آهک در محل درب ورودی گلخانه جهت ضدعفونی کفشها
• کاهش رطوبت و تهویه مناسب
• هرس برگهای آلوده و خارج کردن آنها از گلخانه
• عدم کشت متراکم بوتهها
• کشت ارقام مقاوم
• رعایت دورو میزان آبیاری و خودداری از آبیاری شبانه
• تقویت بوته ها با کودهای حاوی فسفرو پتاس، فسفیت پتاسیم
• در زمان آلودگی بوته ها به این بیماری مصرف کود های ازت دار باید به حداقل برسد.
• مصرف قارچکشهایعمدتا حفاظتیمانند فاموکسادون + سیموکسانیل، اکسیکلرورمس، بردوفیکس
و نیزقارچ کشهای سیستمیک مانند متاالکسیل وآلیت روی این بیماری بسیار موثرمیباشد.

  • علائم بیماری

• در مزرعه عالئم بیماری اکثرا زمانی که گیاه شروع به باردهی میکند مشخص است.
• در موقع باردهی فایتوفتورا به سرعت توسعه یافته و در طی چند روز بوته سبز خشک میگردد.
• ایجاد حلقه سیاه یا قهوهای در ناحیه یقه گیاه روی ساقه میکند.
• ریشه گیاه آلوده نرم، قهوهای و پوسیدگی بدون بویی را دارد.

  • روش های پیشگیری و كنترل بیماری

• اصالح ساختار خاک
• آماده سازی بسترهای بلند به منظور زهکشی بهتر خاک
• اطمینان از پوسیده شدن کامل کود دامی قبل از استفاده
• عدم استفاده از آبیاری زیاد
• استفاده از قارچ کش ریدومیل ام زد همراه آب آبیاری
• استفاده از قارچکش پرویکور انرژی همراه آب آبیاری

بیماری لکه برگی زاویه ای خیار

بیماری لکه زاویهای برگی در تمامی شرایط آبوهوایی و در تمام مناطق کشت جالیز مشاهده شده است ولی در خیار شایعتر است. این بیماری عالوه بر خیار به سایر گونههای خانواده کدوئیان از جمله کدو سبز، کدو مسمایی، کدو تنبل، هندوانه، خربزه و طالبی نیز حمله میکند.

  • عامل بیماری

عامل بیماری باکتری Lacrymanse. pv syringae Pseudomonas میباشد.

  • شرایط مساعد بیماری

• رطوبت یکی از فاکتورهای مهم برای توسعه بیماری به شمار میرود.
• آلودگی با جمع شدن آب در برگها تشدید میشود.
• رطوبت نسبی حداقل 95 درصد برای توسعه لکههای بیماری در برگ الزم است.
• دمای مناسب برای گسترش بیماری 24 تا 28 در جه سانتیگراد میباشد.
• باکتری میتواند در دمای باال دوام بیاورد به طوری که اگر دما برای مدت 5 روز 37 درجه سانتی گراد باشد رشد و توسعه بیماری متوقف نمیشود.

• افزایش میزان ازت خاک باعث تشدید یا گسترش بیماری میشود.
• عامل بیماری زمستان را در بذر گیاه میگذراند.
• به وسیله آب آبیاری، حشرات از بوتهها و بقایای آلوده به گیاهان سالم منتقل میشود.

  • علائم بیماری

• ابتدا عالئم به صورت نواحی آبسوخته کوچک در سطح زیرین برگ ظاهر میشوند و شکل زاوی های به خود میگیرند.
• بعد از گذشت زمان لکهها قهوهای رنگ شده و هالهای زرد رنگ اطراف آن را میگیرد.
• روی برگ لکههای قهوهای ایجاد، سپس قسمتهای آلوده خشک و چروکیده شده و از قسمتهای سالم
جدا میشوند لذا سوراخهای بزرگ و غیر منظمی در برگها ایجاد میگردد.
• در نهایت لکهها به یکدیگر پیوسته و به برگ ظاهر پژمرده میدهند.
• گلهای ماده و میوههای خیلی جوان پس از آلوده شدن از گیاه جدا شده و میافتند.
• لکههای روی میوه کوچکتر از لکههای برگ و تقریبا گرد و فرورفته هستند.
• روی دمبرگ و ساقه لکههای سفید گچی رنگ تولید میشود که سطح ناهمواری دارند.

  • روش های پیشگیری و كنترل بیماری

• تناوب زراعی دو ساله
• استفاده از بذور عاری از باکتری
• خیس کردن بذر در آب 57 درجه سانتیگراد به مدت 5 تا 10 دقیقه
• عدم استفاده زیاد از کودهای ازته
• کاشت ارقام مقاوم یا متحمل
• کاهش رطوبت گلخانه با تهویه مناسب
• حذف، خارج کردن و سوزاندن بوتههای آلوده
• سمپاشی با ترکیبات مسی ( سموم مسی باید با احتیاط مصرف گردد چون در خیار به خصوص هنگامی که با غلظت زیاد روی گیاه جوان و در دمای باال به کار رود موجب گیاهسوزی میگردد)
• در صورت استفاده از سم مانکوزب باید قبل از ظهور میوه استفاده گردد به این دلیل که این سم برای انسان سرطان زا میباشد و به هیچ وجه نباید هنگام ظهور میوه در بوته توصیه گردد.

بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی در خیار

  • عامل بیماری

V.albu-atrum و Verticillium dahlia

  • علائم بیماری
  • • عالمت این بیماری پژمردگی برگها است و ابتدا در روز که دما باال است مشهود ودر شب بوته ها به حالت طبیعی برمی گردد.
    • پژمردگی، زردشدگی و V شکل شدن در لبه های برگ
    • برگها زرد و خشک شده
    • پژمردگی به سایر قسمتهای گیاه سرایت کرده
    • در صورت برش عرضی گره در قاعده گیاه، سیاه شدگی آوندی دیده میشود.
    • دمای پایین بستر خاک آلودگی ریشه را افزایش می دهد ومی تواند مدت ها در خاک باقی بماند.
  • روش های پیشگیری و كنترل بیماری

• ضدعفونی و آفتابدهی خاک
• اطالع از سوابق آلودگی در منطقه و ضدعفونی آنجا
• پرهیز از کشت در مزارعی که قبال آلودگی قارچی را نشان دادهاند.

بیماری ریزوكتونیایی خیار

  • عامل بیماری

عامل بیماری قارچ Rhizoctonia میباشد.

  • علائم بیماری

• مهمترین عالئم بیماری رایزوکتونیا روی خیار، پوسیدگی شکمی خیار میباشد.
• این عالئم بیشتر در آبوهوای سرد و مرطوب و ابتدا در مزرعه به وجود میآیند.
• ممکن است بعد از برداشت، هنگام حمل و نقل یا نگهداری در انبار به دیگر میوهها نیز سرایت کنند.

  • روشهای پیشگیری و كنترل بیماری

• استفاده از بذر عاری از بیماری
• افزایش فاصله بین بوتهها 19
• پرهیز از کشت در زمینهای کم زهکشی شده و مرطوب
• تناوب 3 ساله
• ضدعفونی خاک
• استفاده از قارچکش رورال تی اس با ظهور اولین عالئم

بیماری آنتراكنوز خیار

این بیماری در گلخانههایی با رطوبت باال معمول است که عالوه بر خیار روی خانواده کدوئیان به جز کدو مسمایی و کدو تنبل مشاهده شده است.

  • عامل بیماری

عامل بیماری lagenarium Colletotrichum میباشد.

  • شرایط مساعد بیماری

• مهمترین شرایط برای رشد و نمو قارچ، در درجه اول رطوبت و بعد حرارت است.
• اسپورها در دمای پایینتر از 5/4 و باالتر از 30 درجه سانتیگراد جوانه نمیزنند.
• مناسبترین دما برای جوانهزنی در صورت وجود رطوبت کافی 24 تا 27 درجه سانتیگراد است.
• اسپورها به وسیله باد، حشرات، باران و آبیاری از بوتهای به بوته دیگر منتقل میشوند.

  • علائم بیماری

• در مرحله گیاهچه کوتیلدونها در اثر حمله قارچ از بین رفته و روی ساقه زخمهای قهوهای رنگ مایل به سیاه به وجود میآید که به سرعت شکاف برداشته و منجر به مرگ گیاهچه میگردد.
• روی برگهای جوان معموال لکههای سبز رنگ پریده به وجود میآیند.
• لکه ها در روی برگها در فاصله بین رگبرگها گرد ولی در مجاور آنها زاویه دارند در صورت مساعد بودن شرایط لکهها به هم متصل شده و تمام سطح برگ را میگیرند و برگها قهوهای و خشک میشوند.
• گاهی شدت بیماری به قدری زیاد است که در مزرعه یا گلخانه منظره سوختگی به وجود میآید.
• روی دمبرگها و ساقه لکههای سبز مایل به خاکستری که حاشیه آن مشخص نیست به وجود میآید.
• در بعضی موارد صمغ نیز از محل شکاف لکه خارج میشود.
• روی میوه عالئم مشخص بیماری ظاهر میشود بدین صورت که ابتدا در سطح خارجی که در مجاورت با رطوبت قرار دارد لکههای مایل به سبز ظاهر میگردد که ابتدا لکهها سطحی بوده ولی سپس گود شده و به عمق گوشت میوه نفوذ مینماید.
• رشد و نمو زخمها در گوشت میوه باعث پوسیدگی آبدار( در صورت وجود رطوبت زیاد ) یا خشک میشود.
• در مرکز زخمها اسپورهای قارچ به صورت ساختارهای سیاه رنگ و ریز در توده حنایی یا صورتی ایجاد میشود.

  • روش های پیشگیری و كنترل بیماری

• رعایت اصول بهداشتی گلخانه
• استفاده ار بذور سالم
• استفاده از ارقام مقاوم و متحمل
• کاهش رطوبت و تهویه مناسب
• هرس برگهای آلوده، خارج کردن و انهدام بقایای آلوده از گلخانه
• از بین بردن علفهای هرز و کاه و کلش آلوده
• سمپاشی با مانکوزب به نسبت دو در هزار 21

mood_bad
  • هیچ نظری ثبت نشده است.
  • یک نظر ارسال کنید
    ×