مدیریت تلفیقی آفات یا IPM فرایندی است که می توانید با به حداقل رساندن خطرات زیست محیطی و سلامت انسان، آفات و بیماری ها را کنترل و مدیریت کنید. مفهوم مدیریت تلفیقی آفات یک موضوع تازه و جدیدی نیست بلکه مدت ها زیادی است که از IPM برای مدیریت انواع آفات شهری، کشاورزی و گلخانه ای در سراسر جهان استفاده می شود. سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد روش مدیریت تلفیقی آفات یا IPM را “توجه دقیق به کلیه روش های کنترل آفات و ادغام چند روش مدیریتی که مانع از رشد جمعیت آفات می شود و استفاده از سموم دفع آفات و سایر مداخلات که توجیه اقتصادی داشته باشد، تعریف می کند.

تعریف مدیریت تلفیقی آفات یا IPM

IPM یک استراتژی مبتنی بر اکوسیستم است که با ترکیبی از تکنیک هایی از جمله کنترل بیولوژیکی، اقدامات زراعی و استفاده از ارقام مقاوم گیاهی بر مدیریت طولانی مدت آفات تمرکز دارد. IPM بر رشد محصول سالم با کمترین اختلال در کشاورزی و اکوسیستم ها تأکید می کند. سموم شیمیایی تنها پس از مانیتور و با نظارت دقیق مقدار با هدف از بین بردن آفات مصرف می شوند. حشره کش ها و سموم شیمیایی به شکلی انتخاب شده و در دستور کار قرار میگیرند که خطرات مربوط به سلامتی انسان، ارگانیسم های مفید و غیر هدفمند و محیط زیست را به حداقل می رساند.

تعریف مدیریت تلفیقی آفات یا IPM

روش های مدیریت تلفیقی آفات یا IPM

مدیریت آفات به مجموعه از فرآیند هایی است برای اثربخشی بیشتر، رویکردهای مدیریتی را باهم ترکیب می کند. این که بسیاری از کشاورزان و باغدارن بدون در نظر گرفتن روش های دیگر، تنها به روش استفاده از سموم شیمایی تکیه می کنند، هرگز بهترین راه حل نخواهد بود. رویکردهای مدیریت تلفیقی آفات غالباً در دسته های زیر قرار می گیرند:

  • روش های زراعی مدیریت تلفیقی آفات

روشهای زراعی کنترل آفات شامل فعالیت هایی است که آفات را از بین می برد و یا از ایجاد ضررهای اقتصادی آنها جلوگیری می کند. شیوه های مختلف کنترل زراعی به شرح زیر است:

  1. انتخاب خزانه و گلخانه یا مزارع اصلی عاری از آلودگی آفات با از بین بردن بقایای گیاهی، حاصلخیز کردن خاک و شخم زدن های عمیق در تابستان که موجب از بین رفتن آفات ( تخم، لارو و شفیره ) می شود.
  2. آزمایش خاک برای تعیین کمبود مواد مغذی که بر اساس آن انواع مختلفی از کودهای کشاورزی ( کود های آلی و ارگانیک بهترین گزینه هستند) برای بهبود شرایط خاک اعمال شوند.
  3. انتخاب بذور سالم و گواهی شده و آغشته کردن بذرها به قارچ کش ها یا سموم دفع آفات قبل از کاشت برای کنترل بیماری های بذرزاد.
  4. انتخاب بذور گیاهی از گونه های نسبتاً مقاوم در برابر آفات که این ویژگی در سرکوب آفات نقش مهمی دارد.
  5. تنظیم زمان کاشت و برداشت برای فرار از اوج حمله آفات به محصولات زراعی در زمین.
  6. تناوب در کاشت محصولات زراعی با محصولات غیر میزبان. این امر به کاهش بروز بیماری های منطقه در زمین کشاورزی کمک می کند.
  7. رعایت فاصله مناسب به هنگام گیاهان و محصولات که باعث سالم نگه داشتن بوته ها و عدم ایجاد حساسیت به آفات می شود.
  8. مدیریت میزان مناسب آبیاری در زمین به منظور جلوگیری از ایجاد رطوبت زیاد زیرا رطوبت خاک در توسعه آفات به ويژه بيماري هاي حاصل از خاك موثر است.
  9. مدیریت و کنترل علف های هرز یکی از اقدامات مهم در برنامه مدیریت تلفیقی آفات است. این واقعیت وجود دارد که بیشتر علف های هرز علاوه بر رقابت غذایی با محصولات کشت شده، پناهگاه خوبی برای ادامه چرخه زندگی آفات نیز هستند.
  10. نصب تله های چسبی زرد و آبی رنگ برای جذب سفید بالک ها و شته ها دقیقا بالای بوته و محصولات. این اقدام بیشتر در گلخانه ها و خزانه های نشاء رایج تر است.
  11. بهره گیری از کشت مخلوط یا چند کشتی یکی از روش هایی است که همیشه در کنترل و مدیریت تلفیقی آفات به کشاورزان زراعی پیشنهاد می شود. همه محصولات زراعی توسط همه ی گونه های آفات ترجیح داده نمی شوند و برخی محصولات زراعی به عنوان دفع کننده عمل می کنند. بنابراین آفات را از محصولات ترجیحی ما دور نگه می دارند.
  12. کاشت گیاهان میزبان آفات در حاشیه مزارع کشت. در روش مدیریت تلفیقی آفات میتوان از گیاهان خاصی كه بيشتر توسط حشرات خسارت زا ترجيح داده مي شوند به عنوان تله یا محصول دام استفاده شوند. با رشد چنین محصولاتی در حاشیه زمین، جمعیت آفات در آنجا توسعه می یابند که می توان با استفاده از سموم دفع آفات و یا دشمنان طبیعی آنها را از بین برد.
  13. بهتر است قبل از انتقال نشاء در زمین اصلی، نشاء ها را به محلول های ضد عفونی کننده مثل، قارچ کش ها و سموم دفع آفات آغشته کنید تا گیاهان از بیماری های خاکزاد محافظت شوند.
  14. بعد از هرس درختان میوه شاخه های مرده، شکسته و بیمار را از زمین باغ جمع آوری کنید و به بیرون انتقال دهید. زیرا ممکن است منبع آلودگی آفات باشند.
  15. بعد از هرس باید زخم های ایجاد شده را با خمیر یا رنگ بوردو پوشاند تا گیاهان را از حمله آفات محافظت کند.
  16. در هر کشت زراعی و باغی از ارقام اصلاح شده و مقاوم به بیماری ها و آفات استفاده کنید. امروزه بسیاری از نهال درختان بر پایه های مقاوم پیوند زده می شوند.
  • روش های مکانیکی مدیریت تلفیقی آفات

  1. از بین بردن تخم، لارو و شفیره های حشرات و آفات در اندام های گیاهی
  2. نصب تله های نوری در جذب و به دام انداختن آفات و حشرات کاربرد دارد.
  3. استفاده از فرمون ها یکی از روش های مهم در مدیریت تلفیقی آفات است که به علت جواب دهی خوب به کنترل آفات از جایگاه ویژه ای برخوردار است. از فرمون های جنسی برای اختلال در جفت گیری حشرات خسارت زا نر و ماده و از تله های فرمونی برای نظارت و کنترل جمعیت آفات و یا به دام انداختن و سرکوب آن ها می توان استفاده کرد. برای آشنایی با این تکنیک دفع آفات می توانید به مقاله تله فرمونی چیست در بلاگ میوه نیک مراجعه کنید.
  4. در مزارع کوچکتر و شخصی می توان با رها کردن پرندگان محلی در زمین مانند، اردک و غار برای از بین بردن آفات استفاده کرد. این پرندگان با خوردن حشرات بالغ، لارو و شفیره و حتی تخم میتوانند از گسترش آن ها در مزرعه جلوگیری کنند.
  5. شیوه های نظارتی: در این فرایند که از طریق دولت کشور ها قانون گذاری می شود، بذرها و مواد گیاهی آلوده، مجاز به ورود به یک کشور یا از یک قسمت به سایر مناطق کشور نیستند. این عمل به اسم قرنطینه شناخته شده است و شامل قرنطینه داخلی و خارجی می شود.
  • روش های بیولوژیکی مدیریت تلفیقی آفات

کنترل بیولوژیکی آفات و بیماری ها مهم ترین مؤلفه در مدیریت تلفیقی آفات یا IPM است. به معنای وسیع تر باید گفت، بیوکنترل به روشی می گویند که در آن از برخی موجودات زنده برای کنترل موجودات زنده خسارت زا (آفات) استفاده می شود. به عبارت دیگر، استفاده عمدی از پارازیتوئیدها (انگل ها)، پرداتورها (شکارگران) و پاتوژن ها (عوامل میکروبی) برای حفظ جمعیت آفت در زیر سطح زیان اقتصادی مزارع و باغات.

پارازیتوئید ها :

این موجودات رفتار انگلی از خود نشان می دهند و با تخم گذاری در بدن میزبان (آفت) چرخه زندگی خود را در بدن آن تکمیل می کند و در نتیجه باعث مرگ آفت می شود. پارازیتوئید ها بسته به مرحله رشد میزبان که چرخه زندگی خود را در آن انجام می دهد، ممکن است از نوع تخم، لارو، شفیره و حشره کامل باشد. اندازه یک پارازیتوئید اغلب در حدود اندازه میزبان خود است. لارو های پارازیتوئید در بدن میزبان ممکن است به طور داخلی و یا خارجی تغذیه کنند.

انواع مختلفی از پارازیتوئید ها ( انفرادی، تجمعی، اولیه و ثانویه ) همیشه در صورت کار برنامه های مدیریت تلفیقی آفات بوده است. از پارازیتوئید ها میتوان به گونه های  Trichogramma ( زنبور)  Apanteles, Bracon, Chelonus, Brachemeria, Pseudogonotopus اشاره کرد.

پرداتور ها :

انواع پرداتور ها یا شکارچیان مانند کفشدوزک ها، بالتوری ها، آسیابک ها و عده زیادی از زنبورها شکارچی بسیاری از حشرات مضر می باشند. در این میان پرورش و استفاده از کفشدوزک ها و زنبور های شکارگر در کشور ما بیشتر رایج است. برای مثال از زنبور پارازیت Tryoxis Pallidus بر علیه شته و زنبور Aphytis procila در کنترل جمعیتی از سپردار بنفش زیتون کاربرد دارد.

سموم زیستی دفع آفات (پاتوژن ها) :

این سموم زیستی در بدن میزان خود آفات آلودگی و بیماری ایجاد می کند و در نهایت باعث مرگ میزبان می شود. گروه های عمده از عوامل بیماری زا ( پاتوژن ها) شامل: قارچ ها، ویروس ها و باکتری ها هستند. برخی از نماتدها در برخی از حشرات نیز ایجاد بیماری می کنند. از پاتوژن های قارچی می توان به گونه Beauveria و از باکتری ها به باکتری Bt اشاره کرد.

  • روش های شیمیایی در مدیریت تلفیقی آفات

استفاده از سموم شیمیایی آخرین روشی است که علی رغم پیاده سازی روش های مختلف مدیریت آفات در مزرعه و باغ، برای دفع آفات استفاده می شود. در واقع با توجه به پیچیدگی مشکلات آفات، حشره کش ها و سموم شیمیایی همچنان نقش مهمی در حفاظت از محصولات را ایفا می کنند. اما مصرف این سموم برای از بین بردن آفات و حشرات موذی باید مبتنی بر نظارت آفات باشد زیرا نه تنها باعث کاهش هزینه های شما خواهد شد، بلکه بسیاری از مشکلات مرتبط با آن نیز کاهش می یابد.

برای سمپاشی درختان باغ و یا محصولات زارعی باید در زمان مناسب و نقاط دقیق منطقه توسط یک فرد حرفه ای صورت گیرد. کشاورزان و باغداران عزیز باید به این نکته توجه کنند که تا زمان تکمیل اولین دوره از سمپاشی و برداشت محصولات نباید از سموم دفع آفات دیگری استفاده نکنند.

 

mood_bad
  • هیچ نظری ثبت نشده است.
  • یک نظر ارسال کنید
    ×

    پشتیبانی در واتس اپ

    ×