هورمون ریشه زایی چیست و چه کاربردی دارد؟

باغبانی 19 / جولای / 2020 20 / جولای / 2020


قلمه زدن یا قلمه گرفتن یکی از بهترین روش ها برای تکثیر گیاهان است که میتوان از اندام های مختلف مانند برگ ساقه ریشه قلمه گرفت و در بستر مناسب کشت کرد. حتما نحوه ریشه زایی قلمه های گیاه پتوس یا پیچک را در آب دیده اید؟ ریشه زایی قلمه در آب یکی از کاربردی ترین راه کارها برای برخی از گیاهان اپارتمانی است اما در مقیاس تجاری و بزرگ برای تکثیر و پرورش برخی گیاهان در مقایس تجاری و بزرگ باید برای افزایش سرعت،کیفیت و درصد موفقیت ریشه زایی قلمه ها از هورمون های ریشه زایی استفاده کرد. در ادامه با نحوه عملکرد و استفاده از هورمون ها بیشتر آشنا می شوید.

هورمون ریشه زایی چیست؟

استفاده از هورمون های تحریک کننده ریشه به هنگام تکثیر گیاهان از قلمه میتواند احتمال ریشه زایی را افزایش داده و به نسبت زمانی که از هورمون استفاده نمی شود ریشه ها بهتر و قوی تر در بستر کشت توسعه می یابند. با این حال ریشه زایی بسیاری از قلمه های گیاهان که به نام قلمه های نرم هستند به طور طبیعی انجام می شود، اما استفاده از هورمون های تحریک کننده برای قلمه های سخت روند ریشه زایی را بهبود می بخشند.

انواع هورمون ریشه زایی

  • پودر هورمون ریشه زایی

هورمون های ریشه زایی که به عنوان پودر عرضه می شوند، معمولاً حاوی تالک به همراه هورمون های محرک ریشه زایی هستند. به هنگام استفاده قلمه ها را درون پودر فرو ببرید و سپس مقدار اضافی را تکان دهید تا تنها یک لایه نازک بر روی برگ ها باشد. در صورت مصرف بیش از حد هورمون های ریشه زا ممکن است قلمه ها از رشد ریشه ها مهار شوند. فرم پودری هورمون ها به نسبت فرم مایع تاثیر گذاری و سمیت کمتری دارند اما استفاده از هورمون پودری برای افراد تازه کار و غیر حرفه ای انتخاب بسیار مناسب تری است.

  • محلول هورمون ریشه زایی

هورمون ریشه زایی به فرم مایع به دو صورت یک محلول آماده یا یک کنسانتره قابل دسترس است. اگر ماده محرک ریشه زایی کنسانتره باشد باید قبل مصرف رقیق شود. پس از رقیق شدن و استفاده به اندازه کافی مابقی یا اضافه را دور بریزید زیرا مایع را نمتوان برای دفعات بعد نگهداری کرد.

محتویات محلول محرکه به سرعت به قلمه ها انتقال می یابد. بنابراین مدت زمان قرار دادن قلمه ها در محلول مهم است اما معمولاً بیشتر از چند ثانیه طول نمی کشد. غوطه وری طولانی مدت ممکن است از رشد ریشه ها جلوگیری کند. این مسئله زمان بندی به هنگام غوطه ور کردن قلمه یکی از دلایلی است که انتخاب استفاده از پودرهای ریشه زایی طرفداران بیشتری دارد. هورمون های ریشه زایی به صورت فرمولاسیون های ژلی نیز در بازار وجود دارند اما فرم های پودری محبوبیت بیشتری دارند.

از کدام قلمه برای ریشه زایی می توان استفاده کرد؟

با کاربرد هورمون ریشه زایی بر روی انواع مختلفی از قلمه ها ازجمله قلمه های جوان، ساقه های چوبی، برگ ها می توان شانس موفقیت ریشه زایی را بطور چشمگیری افزایش داد. اگر گیاه مادری مودنظر در مرحله جوانه زنی هستند باید تا اتمام این مرحله صبر کنید سپس اقدام به قلمه گرفتن کنید. به طور کلی ریشه زایی و گسترش سیستم ریشه ای قلمه ها به صبر و مراقبت شما نیاز دارد.

چه زمانی از هورمون ریشه زایی استفاده کنیم؟

به عنوان یک قائده کلی انتخاب زمان مناسب می تواند به شما کمک کند که آیا از هورمون ها محرک استفاده کنید یا خیر؟ به طور معمول غلظت های کم برای قلمه هایی که در تابستان گرفته می شوند و به عنوان قلمه های نرم ریشه زایی راحتی دارند استفاده می شود اما برای قلمه های که در زمستان تهیه شده اند و چوبی هستند از غلظت های بالا هورمون استفاده می شود.

نحوه استفاده از هورمون های ریشه زایی

  • هورمون ها مواد شیمیایی قدرتمندی هستند و در صورت استفاده نادرست می توانند بریده ها و گیاهان را از بین ببرند.
  • با وجود غلظت های مختلف هورمون ریشه زایی ، لازم است که بسته بندی محصول را با دقت بخوانید تا از تهیه فرمول مناسب گیاه خود اطمینان حاصل کنید
  • برای یک تکثیر موفق گیاهی باید با برش های صحیح و تمیز بر روی گیاه مادری شروع کنید.
  • قبل از شروع فرآیند ریشه زایی، برگ ها قلمه های خود را جدا کنید.
  • کمی از پودر هورمون ریشه زایی را در یک ظرف تمیز بریزید. هرگز قلمه ها را به طور مستقیم درون ظرف اصلی هورمون ریشه زایی آغشته نکنید زیرا هنگام استفاده از هورمون ریشه زایی بهتر است برای جلوگیری از بیماری ها مقداری هورمون را از ظرف خریداری شده خارج کنید و آن را در یک ظرف کوچک دیگری بریزید. زیرا برای هر برش قلمه به مقدار کمی پودر هورمون نیاز خواهید داشت.
  • َحدود 5/2 سانتی متر از قسمت انتهایی قلمه ها را به هورمون ریشه زایی آغشته کنید ( ریشه زایی در این منطقه شکل می گیرد).
  • برای هورمون های پودری، پایه برش را درون هورمون فرو کنید، سپس به آرامی تکان دهید تا هرگونه اضافی برطرف شود. در مورد هورمون های مایع و ژل، ابتدا بسته را بررسی کنید تا طبق دستورالعمل مایع آن را با آب رقیق کنید.
  • بستر کشت گلدان خود را کمی مرطوب کنید و قلمه های اغشته به ماده محرک ریشه زایی را درون آن قرار دهید و گلدان را با یک کیسه پلاستیکی روشن بپوشانید.
  • گلدان قلمه های را در یک مکان آفتابی با نور فیلتر شده قرار دهید و به طور مرتب و منظم محیط کشت خود را از نظر رطوبت بررسی کنید.
  • هنگامی که جوانه های جدید بر روی قلمه نمایان شدند نشانه مطلوبی از ریشه زایی قلمه هاست.در این زمان کیسه پلاستیکی روی گلدان را بردارید.
  • به یاد داشته باشید که هورمون ریشه زایی فقط باید در زمان تکثیر استفاده میشود. تغذیه گیاهان بالغ با هورمون ریشه زایی می تواند به سیستم ریشه ای آسیب برساند..
  • هورمون ریشه زایی باید در مکانیَ خنک و تاریک نگهداری شود. قبل از استفاده تاریخ انقضا را بررسی کنید، زیرا مواد شیمیایی می توانند به مرور زمان تجزیه شوند. برخی از شرکت های تولید کننده ادعا می کنند: تا زمانی که محصولات در دمای اتاق و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شوند، مدت زمان ماندگاری به 4-3 سال خواهد رسید.
  • مواد شیمیایی جامد (یعنی پودرها) به طور کلی پایدارتر از مواد شیمیایی رقیق هستند. بنابراین پودر هورمون ریشه زایی دوام بیشتری نسبت به دیگر فرم های تجاری دارد.

کاربرد هورمون ریشه زایی بر روی قلمه برگ

بعضی از گیاهان مانند بسیاری از ساکولنت ها ساقه ندارند و با قلمه های برگ تکثیر می شوند. بسته به ساختار برگ، هورمون ریشه زایی را روی قسمت انتهایی برگ قرار دهید و آن را با خاک گلدان بپوشانید. اگر قلمه برگی دارای ساقه كوتاهی است، مانند گل بنفشه آفریقایی، قلمه را از قسمت ساقه در هورمون ریشه زایی قرار داده و آن را تا قسمت برگ در خاک گلدان بکارید. در بعضی موارد، لازم است قسمت پشتی برگ ها را به هورمون آغشته کرده و بدون آن که در خاک بکارید فقط برگ را روی خاک قرار دهید.

تبلیغات

ارسال نظر

انتخاب مکان برای جستجوی دقیق تر